Thế Nào Là Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể

*
Nhã nhạc Cung đình Huế đã có UNESCO ghi vào Danh mục Kiệt tác phi thứ thể với truyền miệng của thế giới, năm 2003.

Bạn đang xem: Thế nào là di sản văn hóa phi vật thể


NDĐT - Ngày 3-1, trên Viện Văn hóa Nghệ thuật tổ quốc toàn nước, TS Frank Proschan bao gồm buổi diễn tả “Hiểu về những quan niệm cùng cách tiếp cận thiết yếu so với di tích văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể vào Công ước 2003 Về đảm bảo an toàn di tích văn hóa truyền thống phi đồ dùng thể”. Ông sẽ nêu rất nhiều điểm chính yếu nhất lúc ứng xử cùng với di sản văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể với bài toán buộc phải hiểu chính xác hồ hết định nghĩa được UNESCO đưa ra gồm tương quan chủ đề này.


Hiểu đúng về công ty download và “cấp” của di tích văn hóa phi vật thể

Công ước 2003 khẳng định, các cộng đồng, đội người cùng trong một vài trường thích hợp là những cá nhân - những người thực hành thực tế một biểu đạt văn hóa làm sao kia - và chỉ chúng ta mà lại thôi - new hoàn toàn có thể là những người dân thừa nhận nó là 1 trong những phần tử cấu thành di tích văn hóa phi vật dụng thể của họ, và chỉ còn họ mới hoàn toàn có thể xác định giá tốt trị của nó. UNESCO dường như không thực hiện lại nhiều từ bỏ “di sản nhân loại của nhân loại” vào Công ước 1972 (Về bảo vệ di sản văn hóa với thiên nhiên nạm giới), núm vào đó, nhấn mạnh rằng di tích văn hóa truyền thống phi vật thể thuộc về xã hội cùng team người rõ ràng.

Di sản văn hóa phi trang bị thể trực thuộc về xã hội, và chỉ còn thuộc về cộng đồng, ko thuộc về giang sơn, đơn vị nước, dân tộc, hay nhân loại tương tự như toàn thế giới. Dù đã có được UNESCO ghi vào “Danh sách Di sản văn hóa phi đồ gia dụng thể cần đảm bảo khẩn cấp” hoặc “Danh sách Di sản văn hóa phi trang bị thể đại diện thay mặt của nhân loại” thì nó vẫn thuộc về cộng đồng của chính nó cùng không đổi thay “di tích thay giới”, hay gia sản của thế giới nói bình thường. Công ước 2003 cũng tương đối bình an Lúc luôn dùng nhiều từ bỏ “di tích văn hóa phi đồ gia dụng biểu hiện tất cả bên trên phạm vi hoạt động của một giang sơn thành viên” nhưng mà ko dùng nhiều tự “di tích của nước nhà thành viên”. Cụm trường đoản cú “of humanity” (của nhân loại) chỉ là nguyên tố phụ/nhỏ dại khi nói tới di tích văn hóa phi đồ thể và chỉ ẩn ý rằng: Tất cả di sản văn hóa truyền thống phi vật thể phần nhiều là do con tín đồ sáng chế cùng tái chế tác chđọng chưa phải được thực hành thực tế vì chưng một chiếc (hoặc con) gì không giống. Chữ “của” (Lúc viết di tích văn hóa phi đồ dùng thể “của” địa phương thơm, “của” toàn quốc, “của” nhân loại…) tránh việc (được) đọc nhằm chỉ sự cài cơ mà đề xuất hiểu đúng bản chất “di tích kia hiện diện ở địa điểm đó”.

Một quan niệm sai không giống rất có thể thấy rõ trong bài toán thường xuyên áp dụng không đúng từ bỏ “xếp hạng” (ranking) Lúc nói đến các di sản văn hóa truyền thống phi vật dụng thể. Với những di tích (thứ thể), chúng ta thường trông thấy cách mô tả nhỏng “di tích lịch sử quốc gia” với “di tích lịch sử non sông đặc biệt” tuy thế Công ước 2003 của UNESCO bác vứt Việc xếp hạng các di tích văn hóa phi trang bị thể thành một hệ thống vật dụng bậc, phân chia cao - thấp. Tất cả di tích văn hóa phi vật thể hầu như đồng đẳng vị di sản văn hóa phi đồ vật thể nào thì cũng đều phải có cực hiếm so với xã hội, team bạn, cá nhân sáng tạo ra bọn chúng. Không thể coi di tích của bạn này còn có cực hiếm rộng di sản của người không giống với vẫn phạm sai trái Lúc xếp thứ hạng di tích văn hóa truyền thống phi thiết bị thể theo “tầm quan tiền trọng” của chính nó. Người người mẹ nào cũng nghĩ nhỏ bản thân là đứa tthấp đẹp tuyệt vời nhất, tối ưu độc nhất, ngoan ngoãn nhất, cùng ko bạn như thế nào bên phía ngoài lại dám liều lĩnh lắc đầu Đánh Giá kia của người bà bầu. Di sản văn hóa phi trang bị thể là hồ hết đứa con lòng tin của cộng đồng, trong con đôi mắt cộng đồng của chính nó cũng tương tự đứa con trong đôi mắt của tín đồ người mẹ vậy.

UNESCO chỉ “ghi danh”, không “công nhận”

Một có mang không giống được sử dụng không nên phổ cập rằng UNESCO “công nhận” Di sản văn hóa phi đồ dùng thể làm sao kia. Công ước 2003 xác định rằng, chỉ tất cả cộng đồng, đội người với trong một số trường hợp là các cá thể tương quan di tích bắt đầu hoàn toàn có thể “công nhận” (recognize) di tích của chủ yếu chúng ta. Di sản văn hóa truyền thống phi đồ thể chưa hẳn là 1 trong những lắp thêm nào đấy phía bên ngoài, hoàn toàn có thể được khái niệm với xác định cực hiếm vì chưng các chuyên gia, quan chức đơn vị nước, hoặc bởi một các bước chất vấn khoa học nào đó. Txuất xắc vào kia, thiết yếu các cộng đồng, nhóm tín đồ với trong một số trong những trường phù hợp là những cá thể - những người thực hành thực tế một diễn tả văn hóa như thế nào kia - và chỉ còn chúng ta nhưng thôi - mới hoàn toàn có thể là những người “công nhận” nó là một trong những thành phần cấu thành di tích văn uống hoá phi đồ vật thể của họ, chỉ chúng ta new hoàn toàn có thể khẳng định được giá trị của nó. Mỗi cộng đồng khái niệm di tích của bản thân với mang lại lượt nó, thiết yếu di sản đó lại quan niệm xã hội của chính nó. Nội dung Công ước 2003 cũng đề cập lại nhiều lần rằng, quá trình thừa nhận một chiếc gì đó là di sản văn hóa truyền thống phi đồ gia dụng thể là quy trình chỉ hoàn toàn có thể ra mắt trong số cộng đồng, chđọng quan yếu vì chưng tín đồ phía bên ngoài, cho dù cho là quan lại chức bên nước, thực hiện cơ mà không có xã hội. Các Chuyên Viên cũng không có thđộ ẩm quyền đưa ra quyết định cầm cho 1 cộng đồng vật gì “là” tốt “buộc phải là” di tích của họ. Cũng chỉ những cộng đồng tương quan bắt đầu có thể bảo đảm an toàn di tích của chính bọn họ, cùng hy vọng công tác bảo vệ được thực hiện công dụng thì sự tham mê gia thoáng rộng độc nhất vô nhị có thể của họ là rất cần thiết.

Xem thêm: Trong Xã Hội Hiện Nay Có Một Số Người Sống, Vì Sao Một Số Người Rất Tàn Nhẫn Với Người Khác

Trong định nghĩa về Di sản văn hóa phi đồ dùng thể (Điều 2.1 của Công ước), bài toán thừa nhận một chiếc nào đó liệu có phải là một phần di sản văn hóa phi trang bị thể của bản thân mình hay là không là quyền của mỗi xã hội tốt team người. Đúng hơn, đây là trách nhiệm của những xã hội, đội fan hoặc cá nhân liên quan mô tả hoặc tập tiệm kia. Tất cả các gì nhưng mà UNESCO tốt Ủy ban Liên chính phủ của Công ước rất có thể làm là “ghi danh” tốt nói theo một cách khác là chuyển di tích văn hóa phi thiết bị thể kia vào một trong những trong những các danh sách của Công ước.

Sự nhầm lẫn này (có vẻ như như) có gốc rễ từ lỗi dịch không đúng trong bạn dạng giờ đồng hồ Việt bằng lòng của Công ước 1972. Bản giờ đồng hồ Anh lý giải rằng, Ủy ban Di sản thế giới đã khẳng định những tiêu chuẩn cơ mà theo đó phần đông di tích “có mức giá trị khá nổi bật toàn cầu” có thể được “gửi vào” (includes) Danh sách Di sản nhân loại. Bản tiếng Pháp cần sử dụng trường đoản cú “ghi danh” - inscribed. Trong khi ấy, phiên bản giờ Việt lại dịch rằng đấy là các tiêu chí nhằm “công nhận” (recognizing) di tích vào Danh sách Di sản trái đất. Tương tự, tất cả sự dịch không nên vào Điều 31 của Công ước 2003 (bản giờ Việt). Trong Lúc bản tiếng Pháp cùng giờ đồng hồ Anh đầy đủ sử dụng từ bỏ “ghi danh” (inscriptions) vào Danh sách thay mặt hoặc “đưa vào” (includes) một trong số các danh sách thì phiên bản tiếng Việt dịch thành “công nhận” (recognition) trong Danh sách đại diện. Với bạn dạng dịch như thế, quan niệm rằng UNESCO “công nhận” di sản văn hóa truyền thống nói chung giỏi di tích văn hóa truyền thống phi đồ thể thích hợp đã trngơi nghỉ nên quá phổ cập sinh hoạt toàn nước. Với di sản (vật dụng thể) trái đất, phương pháp cần sử dụng này rất có thể vẫn gật đầu được, nhưng lại Công ước 2003 về Di sản văn hóa phi vật thể đã nói khôn cùng rõ ràng rằng, từng di tích văn hóa phi đồ gia dụng thể chỉ có thể được thừa nhận bởi cộng đồng hoặc đội người của nó.

Một các từ bỏ không giống mà lại UNESCO không lúc nào cần sử dụng cơ mà lại được áp dụng tiếp tục sinh sống cả nước, chính là UNESCO “vinc danh” tuyệt “tôn vinh” (honors). Cách dùng này còn có vẻ nhỏng ko vi phạm luật lòng tin của Công ước, tuy nhiên rất có thể gây nhầm lẫn. Mục đích của vấn đề ghi danh không phải là vinh danh/tôn vinch nhưng vinc danh/tôn vinc hoàn toàn có thể là một trong những kết quả tự nhiên của câu hỏi ghi danh. Đó có thể là bài toán sau “ghi danh” và là câu hỏi của xã hội cài di sản.

Tại Việt Nam, còn tồn tại tình trạng “hạng mục tổ quốc về di sản văn hóa phi đồ gia dụng thể” bị đọc rơi lệch thành “danh mục di tích văn hóa phi đồ thể quốc gia”. Những lỗi mô tả như vậy không chỉ là xuất hiện bên trên truyền thông media đại chúng hơn nữa trong các nghiên cứu và phân tích học tập thuật, thậm chí cả trong số văn uống kiện và trang web của chính phủ. Vì vậy, không chỉ là báo chí mà những học đưa, các công ty cai quản phần đông đề xuất cố gắng nỗ lực nhiều hơn nữa để có sự hiểu cùng biểu đạt đúng, để không hề lầm lẫn vấn đề “ghi danh vào danh sách” cùng với câu hỏi “thừa nhận nghỉ ngơi Lever quốc tế” và hiểu đúng vấn đề UNESCO “ghi danh” không nhằm mục đích thay thế sự công nhận của xã hội tương quan, cũng ko liên quan vấn đề “vinh danh” tốt “tôn vinh”.

Việc hiểu và áp dụng đúng thuật ngữ vô cùng đặc biệt bởi vì một trong những tư mục đích của Công ước 2003 là “nâng cấp nhấn thức sống cấp cho địa pmùi hương, quốc gia và nước ngoài về trung bình đặc biệt của di tích văn hóa truyền thống phi đồ thể với Việc đảm bảo an toàn sự kính trọng lẫn nhau”.

TS Frank Proschan (ảnh) là công ty nhân học, nhà nghiên cứu văn hóa truyền thống dân gian khét tiếng. Từ năm 2006 mang lại năm năm ngoái, ông thao tác làm việc đến UNESCO, cung cấp việc xúc tiến Công ước năm 2003 Về bảo đảm an toàn di sản văn hóa phi đồ dùng thể trên phạm vi trái đất. Ông là học đưa Fulbright 2019 - 20đôi mươi, cộng tác nghiên cứu tại Trung trọng tâm Smithsonian về Đời sống dân gian với di tích văn hóa truyền thống, giảng viên thỉnh giảng của Trường ĐH Khoa học tập Xã hội cùng Nhân vnạp năng lượng (trực thuộc Đại học tập Quốc gia Hà Nội).