Hà tĩnh tưởng niệm 10 cô gái ngã ba đồng lộc

Gần 50 năm trước, ngã ba Đồng Lộc là toạ độ chết, địa điểm 10 cô gái thanh niên xung phong đã bửa xuống khi

*

Phim bốn liệu Đồng Lộc

*

*
Ông Nguyễn vắt Linh - nguyên Đại team trưởng 552. Ảnh: Đức Hùng

Tiểu team 4 vì chị Võ Thị Tần chỉ huy, hôm ấy chỉ từ lại 10 người, bốn người khác bận câu hỏi không tham gia.

Bạn đang xem: Hà tĩnh tưởng niệm 10 cô gái ngã ba đồng lộc

Cuối giờ đồng hồ chiều, nhì máy cất cánh lướt qua dội bom xuống nơi gần nơi các chị đang có tác dụng nhiệm vụ. 10 người bị đất đá vùi lấp, tử vong bởi vì bị sức nghiền từ quả bom, riêng biệt tiểu nhóm phó Cúc chưa tìm thấy thi thể.

“Tôi đứng chỉ đạo trên tháp chuông, giải pháp vị trí thả bom vài trăm mét, vội vàng chạy xuống, call thất thanh nhưng chị em ai nấy phần nhiều đã nằm im”, ông Linh ghi nhớ lại.

Đêm hôm đó, cả đại đội khóc. Trong không khí mịt mờ, xung quanh tiếng côn trùng nhỏ kêu, ông Linh ngồi một mình trực mặt thi thể 9 cô gái, việc đào bới tìm kiếm kiếm người còn lại vẫn tiếp diễn.


Tiểu đội đã về xếp một sản phẩm ngang

Cúc ơi! Em ở chỗ nào không về tập hợp

Chín bạn quây quần đầy đủ mặt

Nhỏ, Xuân, Hà, Hường, Hợi, Rạng, Xuân, Xanh

A trưởng Võ Thị Tần sẽ điểm danh

Chỉ thiếu bản thân em

Chín quăng quật làm mười răng được.

Sang ngày lắp thêm ba, bạn bè tìm thấy chị Cúc bên trên đồi Trọ Voi, cách hố bom cũ 20 m trong tứ thế ngồi, đầu đội nón, cạnh bên là dòng cuốc. Mến xót bạn em, bên thơ Yến Thanh - cán bộ kỹ thuật nhóm N55 cùng có mặt lúc này đã viết những dòng thơ trên.

Bà Nguyễn Thị Hường (68 tuổi, từng là tnxp Tiểu đội 4) kể, ngày hy sinh, đầu tóc của không ít nữ bầy đàn dính khu đất cát, quần áo vấy bẩn.

Ngày hè nắng phỏng rát, nước sinh hoạt thiếu thốn, bên trên trời bom vẫn không dứt rơi. Lúc khâm liệm, các nữ thanh niên xung phong đầu không gội sạch, quần áo vẫn lấm bùn.

“Nhiều đồng đội ước tất cả quả người tình kết nhằm gội đầu cho những cô thì tốt biết bao”, bà Hường nói.

*

Hòa bình lập lại, lúc đến thăm Đồng Lộc, đại tá Nguyễn Tiến Tuẩn, nguyên chủ tịch Công an Hà Tĩnh, vẫn về mùi hương Sơn search 2 cây ý trung nhân kết đem về trồng ở kề bên mộ phần các nữ bạn trẻ xung phong.

*

Ông Nguyễn Viết Hồng (74 tuổi, trú làng Thiên Lộc, Can Lộc) kể, giữa năm 1968, tranh thủ thời gian được cử ra miền bắc học tập, ông xin phép thủ trưởng về quê kết hôn. Vừa đặt chân vào nhà, ông nhấn tin dữ: bà xã sắp cưới sẽ hy sinh.

Ông Hồng là người yêu của chị Võ Thị Tần - “Chị cả” của 10 nữ thanh niên xung phong ở Đồng Lộc.

Nhà bí quyết nhau một dậu mùng tơi, cánh mày râu trai Hồng thích cô hàng xóm bởi thú vui hiền, đức tính giản dị. Thời điểm cuối năm 1964, anh ngỏ lời với được gia đình bạn nữ đồng ý. Họ tổ chức triển khai lễ dạm ngõ, chờ ngày có tác dụng đám cưới.

“Sau kia tôi phát xuất nhập ngũ”, ông Hồng nói.


*
Ông Hồng cùng người vợ hiện tại. Ảnh: Phượng Vũ

Tối hôm đi thừa nhận quân, trời mưa trung bình tã. Chị Tần tới di động cầm tay anh Hồng, rước từ trong bâu áo trao đến anh một bức ảnh và lọn tóc thề. Anh Hồng tặng lại đến chị chiếc lược trắng. Trao kỷ đồ gia dụng xong, cả hai chú ý nhau ko nói bắt buộc lời. Anh Hồng vào Quảng Trị, chị Tần ngơi nghỉ lại Đồng Lộc.

Những năm mon xa cách, cả nhà liên lạc bởi thư. Năm 1968, lúc anh Hồng ra đảo Cồn Cỏ thì mất liên lạc với những người yêu. Anh bị thương, được cử ra Bắc học tập. Tiếp đến anh tranh thủ về quê cưới vợ, ngờ đâu ngày về là ngày phân chia ly.


Hết chiến tranh, anh Hồng quay lại quê, hằng ngày vẫn qua lại chăm sóc bố đẻ của chị ý Tần. Thấy nam giới trai vẫn nặng trĩu tình với nhỏ gái, ba chị Tần khuyên buộc phải cưới vợ, tuy nhiên anh lần lữa. Thuyết phục ko được, ông làm cho mối một cô nàng trong huyện với anh và họ đề xuất duyên.

Xem thêm: Giải Quyết Tình Huống Sư Phạm Trong Công Tác Chủ Nhiệm Tiểu Học

Vợ ông chồng ông Hồng coi chị Tần là thành viên của gia đình, rước hình ảnh chị Tần về lập bàn thờ.

Chiến tranh bắt buộc các chàng trai hay cô gái phải đi thêm cách nữa, dù không phải như ý nguyên ban đầu. Song cũng có tương đối nhiều người không thể bước tiếp.

Ông Nguyễn cầm Linh cho hay, đại đội do ông quản lý có nữ thanh niên tình nguyện tên Cát, yêu con trai trai trú cùng xã tuy vậy anh này đóng góp quân xa. Buổi chiều năm 1968, người yêu hành quân xẹp qua nhà ở Đồng Lộc, cô mèo nghe tin vui rỡ, xin thủ trưởng về gặp mặt anh.

“Về mang lại cổng nhà, cả nhì chạy ra gặp mặt nhau. Đúng lúc ấy, máy cất cánh thả ngay lập tức một quả bom trước cửa. Họ chưa kịp nói một lời tâm tình...”, ông Linh kể.

Chuyện của anh ấy Hồng - chị Tần, của nữ thanh niên xung phong Cát là mẩu truyện chung của cặp nam cô gái đã trao kỷ vật, tuy vậy chỉ rất có thể hẹn nhau ở vị trí kia thế giới, tại Ngã cha Đồng Lộc.

*


*
Bà Nguyễn Thị Hường.

Sau giải phóng, bà Nguyễn Thị Hường gửi về có tác dụng trong ngành yêu mến nghiệp. Lấy ông chồng làm bộ đội, bà có bố người con, cuộc sống thường ngày tuổi già yên ấm với một căn nhà cấp tứ tại tp Hà Tĩnh.

Từng phổ biến tiểu team 4 với 10 cô nàng đã hy sinh, những thời điểm dịp lễ Tết, bà cùng cộng đồng hiện còn sống hay lên thắp hương, tưởng nhớ những người dân bạn xưa cùng phổ biến chiến hào. đều lần gặp, mọi bạn ôm nhau khóc.

Bà Hường kể, độc lập lập lại, những cô gái thuộc tiểu nhóm 4 ra quân, tín đồ làm ở doanh nghiệp may mặc, bạn chuyển về đội vận tải. Với đa số nam nữ tnxp khác, không chuyển được ngành, họ về quê.


Chiến tranh buộc chúng ta phải thao tác làm việc giữa thời tiết khắc nghiệt, ngâm mình dưới nước mặt hàng giờ. Trở về, không ít người mang căn bệnh tật, khung hình đau yếu thường xuyên. Lập gia đình, tuy nhiên họ mất thiên chức làm bố, làm mẹ.

“Một số khác, bởi vì muộn phiền nhiều chuyện, không kết hôn mà tìm về chốn thanh tịnh địa điểm cửa Phật”, bà Hường cho hay.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Hợi (69 tuổi, trú huyện hương Khê) chổ chính giữa sự, thỉnh thoảng liên lạc với đồng đội từng là tntn ở Đồng Lộc, họ khóc qua năng lượng điện thoại, share cuộc sống vất vả, gồm người kinh tế tài chính eo nhỏ bé nên gia đình lục đục.

“Tôi hạnh phúc vì có một đội ấm, nhưng các đêm nằm mộng thấy bom rơi, lag mình tỉnh giấc giấc thấy yêu mến đồng đội ngày xưa vô cùng”, bà Hợi nói.

*

Ông Đào Anh Tuân, Phó ban quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc đến biết, mỗi năm địa điểm đây đón hàng trăm ngàn nghìn lượt khách hàng tham quan, dưng hương. Bọn họ là đa số cựu binh, thanh niên, thiếu nhi, công nhân, viên chức....

Những fan làm quản lý ở đây đang huy động những nguồn lực nhằm chỉnh trang tổng thể khu di tích, thiết kế đền thờ Ngã ba Đồng Lộc, phục dựng dự án công trình vết tích chiến tranh.

*

Một ngày vào giữa tháng 10/2017, chị Tú (40 tuổi, đến từ Yên Bái) chia sẻ, lúc nghe tới hướng dẫn viên kể về sự việc hy sinh của 10 đàn bà thanh niên xung phong, chị vẫn khóc.

Rất nhiều khác nước ngoài cũng sụt sùi khi chứng kiến tận mắt tư liệu và đoạn phim tại bảo tàng Đồng Lộc. “Nhân đang tới ngày phụ nữ Việt Nam, xin dâng mọi bông cúc trắng, nén hương thơm và tấm lòng thành kính lên những nữ thanh niên xung phong”, chị Tú chắp tay trước chiêu mộ phần 10 liệt sĩ.Ngã bố Đồng Lộc nhìn từ trên cao.